Systeemtherapie is een vorm van psychotherapie die zich richt op de relaties tussen mensen. De term ‘systeem’ verwijst naar het feit dat iedereen deel uitmaakt van sociale systemen, zoals een gezin, schoolklas of buurt. In een sociaal systeem beïnvloeden mensen elkaar: gedachten, gevoelens, verwachtingen en gedrag ontstaan in de interactie met anderen in de omgeving. Dit is een complex proces waarin misverstanden en problemen kunnen ontstaan: partners kunnen ruzie maken over tegenstrijdige wensen en verlangens, een kind kan schoolangst ontwikkelen na de scheiding van de ouders, of een gezin kan worstelen met de psychische problemen of ziekte van een familielid.
Een systeemtherapeut richt zich op de manier waarop mensen met elkaar omgaan en communiceren, maar ook op de mogelijke invloed van omgevingsfactoren zoals school, werk, buurt, religie en cultuur. Vaak zijn er ook patronen die zich van generatie op generatie herhalen. Samen met de cliënt onderzoekt de therapeut waar hun klachten of problemen mee samenhangen en wie bij de therapie betrokken kan worden om bij te dragen aan verandering (bijvoorbeeld familieleden, leerkrachten of andere zorgverleners). De focus ligt hier niet op het zoeken naar oorzaken, maar op het zoeken naar mogelijkheden. Het doel van de therapie is het versterken van onderlinge relaties en het samen zoeken naar oplossingen. Tijdens de sessies kan de nadruk liggen op het veranderen van de manier waarop mensen met elkaar omgaan (interactiepatronen) of op het veranderen van de manier waarop het probleem wordt bekeken (betekenisgeving). Een systeemtherapeut richt zich niet alleen op problemen, maar besteedt ook aandacht aan de veerkracht van een systeem en moedigt cliënten aan om zelf oplossingen te zoeken. Bronnen van steun in de omgeving van de cliënt worden actief gezocht en benut.
Relatie- en gezinstherapie zijn de meest bekende vormen van systeemtherapie, maar ouderbegeleiding, individuele systeemtherapie of systeemtherapie in groepsverband behoren ook tot de mogelijkheden.
(Bron: Lorentzhuis in Haarlem)
Voor meer informatie:
Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie (NVRG)